iPhone uygulamaları için Apple'ın SDK'sına mahkummuyuz? Fanatik native uygulama geliştirme taraftarları bu soruya "evet" cevabını vereceklerdir.

Elbette native uygulama geliştirmek özellikle karşılaşılacak sorunları çözebilmek konusunda en geniş seçeneği sunacaktır. Ancak kısıtlı sürelerde uygulama hazırlamaya kalkıştığınızda native uygulamalar hem uygulama süresini hemde bütçeyi etkiler.

Objective-C özellikle yazım şekli ile bazı developerın sevimsiz buldukları bir dil olmuştur. Diğer dillerdeki alışkanlıklardan dolayı yazımında  zorlanılabilir.

Arayışın bir diğer nedeni de üretim süresi olabilir. Alternatifler, native kod ile boğuşmayı gerektirmeyecek uygulamalar için daha hızlı üretim ve hızlı debug amacıyla kullanılabilir.

Ayrıca bu alternatifler doğru uygulamalar için kullanıldıkları sürece zaman içersinde uygulama geliştirme maliyetlerinide düşüreceklerdir.

Deneyimlerden yola çıkarak bu tür uygulamalarda sınırlamalar ve mutlaka sorunlar olabileceğini unutmamak gerekiyor. Proje öyle bir yere gelip tıkanabilir ki herşeyi çöpe atıp yeniden başlamak zorunda kalınabilir veya kullanılan framework'ün yeni versiyonu beklenmek zorunda kalabilir.

Çoğu SDK hala beta aşamasında, o nedenle çok iyi incelenmeli ve kullanılmadan önce mutlaka proje ile ilgili kritik noktalar mümkünse test edilmeli.

Adobe Flash CS5

Adobe geçtiğimiz yıl içersinde Flash Lite 3.x ve Distributable Player Solution(Bkn: Open Screen Project) ile mobil dünyada yerini sağlamlaştırmaya çalıştı. Symbian ve MS Mobile platformlarında sertifikalı cihazlarda başarıyla çalışan bu kırpılmış Flash sürümü Adobe'a bir hayli ivme kazandırdı. Ayrıca pek çok gömülü projede de kullanıldı.

Bunu yanısıra tüm yıl boyunca Flash Lite'ın iPhone'a ne zaman geleceği sürekli konuşuldu.  Sonunda Adobe ve Apple'ın yaptığı optimizasyon çalışmaları sonucu Adobe
herkesi şaşırtarak Flash Player 10'u, iPhone için duyruldu. Tabi uygulama geliştirme dili Actionscript 3.

Beta sürümü ile parçacıklar kullanarak yaptığımız hızlı/basit testler oldukça başarılıydı. Adobe ayrıca Flash Lite 4'ü de CS5 ile piyasaya süreceği için Mobil, gömülü sistemler ve desktop uygulamalar gibi Javanın platformuna oynuyor görünüyor. TechCruch'da yayınlanan bu makale aslında Adobe'un ne kadar ciddi olduğunun bir göstergesi

-Adobe Flash Professional CS5
-Developing for the Apple iPhone using Flash
-Applications for iPhone:Developer FAQ

Corona

Ansca, Adobe Flash Lite takımından ayrılmış veteranlar tarafından kurulmuş bir firma. Corona 1.0 ile ilk versiyonunu duyurmuş durumda. Ancak SDK ücretli.  Tanıtım fiyatı 99$.
Programlama dili için Actionscript 2'ye yakın  olan Lua kullanıyor. Corona kendine ait OpenGL-ES kullanan bir motor  kullanıyor ve iddialarına göre averajda 30 kare/sn. sağlıyor. Tam ekran geçiş, alpha geçişleri ve sprite hareketleri,  akseloremetre ve multitouch destekliyor.
Coronanın iddialı olduğu bir diğer konu ise küçük paket ebatları. Flash CS 5 8mb, Unity 3D 10 mb. iken Corona 300kb. civarında.

-Create iPhone Web applications using Aptana's iPhone Development plug-in and the iUi framework

Unity 3D

Unity 3D masaüstü oyunlar üretmek için hazırlanmış bir motor. Ancak masaüstü oyunlarda çok başrılı olduğu söylenemez. Ama geçen yıl yaptıkları atılımla teknolojilerini web'e taşıdılar. Çok açık söylenebilirki Flash'da kullanılan Papervision veya Away3D gibi 3D motorlarından çok daha hızlı, güçlü ve kaliteli sonuçları ile bizi çok şaşırttılar. Yine geçen yıl aynı teknolojiyi iPhone platformuna taşıdılar.

Unity 3D uygulamaları derlemek için Mono kullanıyor. Bu nedenle temel kod C# il yazılabiliyor. Ancak XCode, javascript de kullanmak mümkün.
2D ve 3D için Open GL- ES kullanıyor. Aslında bir oyun motoru olduğu için texture ve shader kullanımları bir editör sayesinde yapılabiliyor.  Akseloremetre desteği sayesinde oyunları oynamak mümkün.
İki tür lisans imkanı var ve mutlaka Apple iPhone SDK gerektiriyor.

DragonFireSDK

İlk windows tabanlı SDK'lardan birisi DragonFireSDK. Visiual Studio ile C/C++ tabanlı uygulama geliştirilmesini sağlıyor. Bu durumda C/C++ ile ilgili tüm api'leri destekliyor. Daha hızlı çalışabilmek için Objective C fonksiyonlarını çağırabiliyor. Kendime ait simulator'ü var. 3D oyunlar için olmasa bile 2D  oyunlar için kullanılabilir gibi görünüyor.

PhoneGap

Phonegap aslında sadece iPhone için değil Android, Palm, Symbian and Blackberry içinde kullanlabilen bir framework. En güzel tarafı HTML, JavaScript ve css kullanılarak hazırlanabiliyor olması. iPhone için Geo Location, vibrasyon, akselometre, ses özelliklerine ulaşmak mümkün. Ayrıca Adobe Air ile hazırlanmış olan simulatörüde mevcut. İlginç bir özelliğide local SqlLite veritabanına erişebiliyor olması. Aslında Objective-C ile yazıldığı için daha çok web uygulaması ile iPhone arasında bir köprü olarak bulunuyor. PhoneGap ücretsiz.

VixML

VixML yeni basit programlama dili ile iPhone için animasyonlar ve basit uygulamalar geliştirmek mümkün. Yapı ağırlıklı olarak animasyonları hazırlamak için düşünülmüş. Parçacıklar, fizik kuralları ve pek çok efekt oluşturmak mümkün. Yazıldığına göre 30 kare/sn de müzik ve ses efektleri kullanılabiliyor. Gerçek zamanlı olarak görsellerde ebat değiştirme, çevirme, karıştırma, renklndirme ve yer değiştirme yapılabiliyor. Daha çok tasarımcılar için uygun olduğunu özellikle belirtmişler ancak iPhone için çeşitli eventleri mevcut(sallama, dokunma ve mikrofona üflemek gibi.) Dil olarak xml'e çok yakın görünüyor. Çok basit görünsede ilginç fikirlerle çok hoş/eğlenceli uygulamalar gerçekleştirilebiliyor.

MotherApp

MotherApp'da Html ile farklı mobil platformlar için uygulama üretebileceğiniz bir framework. Tamamen dinamik çalışıyor. Siz bir web server'da alt yapınızı hazırlıyorsunuz(php, .net, ruby vb..). Sayfalara motherApp tag'lerini ekliyorsunuz.  Hazırladığınız bu web sitesinin link'ini motherApp'a gönderiyorsunuz onlar size istediğiniz platform  için uygulamayı hazırlıyorlar. İşin keyifli olabilecek tarafı bu hazırlanmış olan uygulamanın dinamik olarak içerikleri sizin sitenizden çekebiliyor olması.

Oolong Game Engine

Oolong Game Engine engine C++ ile yeni oyunlar veya eski c++ oyunlarının dönüştürülebilmesi için yazılmış. OpenGL ES desteği mevcut. DirectX in D3D kütüphanesine benzer floating-point hesaplama özelliğini destekliyor. Akselorametre ve touch screen desteği var. Bullet fizik kütüphanesi ile fizik özellikleri kullanılabiliyor. OpenAL destekli networking özelliğine sahip. İphone SDK'e ihtiyaç duyuyor.

Rhodes

Rhodes'de farklı mobil platformları destekliyor. Arayüzleri Html ile hazırlanıyor olsada ilginç tarafı Ruby ile çalışıyor olması.

WiSDK

WiSDK henüz beta ve dosya yayınlamamış olsalarda windows için tam takım iPhone uygulama geliştirme olanağı sunduklarını yazıyorlar. Aynı alt yapıyı kullanan Sentenza adında bir uygulama mevcutmuş.